امروزه بسیاری از افراد برای کاهش مصرف روغن و تهیه غذاهای سالمتر، به خرید دستگاههایی مانند هواپز و سرخکن بدون روغن روی آوردهاند. بااینحال، شباهت ظاهری و عملکرد نزدیک این دو دستگاه باعث شده است بسیاری از خریداران ندانند هواپز بهتر است یا سرخکن بدون روغن.
واقعیت این است که در بازار لوازم خانگی، اصطلاحهای «هواپز» و «سرخکن بدون روغن» گاهی بهجای یکدیگر استفاده میشوند؛ اما بسته به طراحی، ظرفیت و امکانات دستگاه، ممکن است تفاوتهایی میان آنها وجود داشته باشد. در ادامه، تفاوت هواپز و سرخکن بدون روغن را بهطور کامل بررسی میکنیم تا بتوانید متناسب با نیاز خانواده خود انتخاب مناسبی داشته باشید.
هواپز چیست و چگونه کار میکند؟
هواپز دستگاهی است که با استفاده از گردش سریع هوای گرم، مواد غذایی را میپزد. المنت داخلی دستگاه هوا را گرم میکند و یک فن قدرتمند، این هوای داغ را با سرعت در فضای داخلی به گردش درمیآورد.
این فرایند باعث میشود سطح غذا برشته و داخل آن پخته شود. در بسیاری از مدلها میتوان غذا را بدون روغن یا تنها با مقدار بسیار کمی روغن آماده کرد.
هواپزها معمولاً کاربردهای متنوعی دارند و علاوه بر سرخکردن میتوان از آنها برای موارد زیر استفاده کرد:
- پخت مرغ، گوشت و ماهی
- گریلکردن مواد غذایی
- پخت سیبزمینی و سبزیجات
- گرمکردن مجدد غذا
- تهیه کیک، نان و شیرینی
- خشککردن میوه در برخی مدلها
- یخزدایی مواد غذایی
- پخت پیتزا و غذاهای نیمهآماده

هواپز دستگاهی است که با استفاده از گردش سریع هوای گرم، مواد غذایی را میپزد. المنت داخلی دستگاه هوا را گرم میکند و یک فن قدرتمند، این هوای داغ را با سرعت در فضای داخلی به گردش درمیآورد.
این فرایند باعث میشود سطح غذا برشته و داخل آن پخته شود. در بسیاری از مدلها میتوان غذا را بدون روغن یا تنها با مقدار بسیار کمی روغن آماده کرد.
سرخکن بدون روغن چیست؟
سرخکن بدون روغن نیز با گردش هوای داغ، مواد غذایی را برشته و ترد میکند. برخلاف سرخکنهای معمولی، برای استفاده از این دستگاه نیازی به غوطهورکردن مواد غذایی در روغن نیست.
در سرخکن بدون روغن، مواد غذایی داخل یک سبد قرار میگیرند و هوای گرم با سرعت زیاد در اطراف آنها گردش میکند. این گردش هوای داغ، بافتی نزدیک به غذای سرخشده ایجاد میکند؛ البته نتیجه نهایی دقیقاً مشابه سرخکردن در روغن فراوان نیست.
سرخکنهای بدون روغن بیشتر برای تهیه غذاهایی مانند موارد زیر استفاده میشوند:

- سیبزمینی سرخکرده
- ناگت و شنیتسل
- مرغ سوخاری
- قارچ و سبزیجات
- سمبوسه و پیراشکی
- ماهی و میگو
- غذاهای منجمد و نیمهآماده
تفاوت اصلی هواپز و سرخکن بدون روغن چیست؟
از نظر فناوری اصلی، تفاوت زیادی میان هواپز و سرخکن بدون روغن وجود ندارد. هر دو دستگاه از گردش هوای داغ برای پخت غذا استفاده میکنند. تفاوت اصلی معمولاً به طراحی، امکانات، ظرفیت و نوع استفاده از دستگاه مربوط میشود.
به بیان ساده، بسیاری از سرخکنهای بدون روغن درواقع نوعی هواپز هستند؛ اما همه هواپزها فقط برای سرخکردن طراحی نشدهاند.

۱. تفاوت در نوع کاربرد
سرخکن بدون روغن بیشتر با هدف تهیه غذاهای برشته و سرخشده طراحی شده است. اگر بیشتر قصد دارید سیبزمینی، مرغ سوخاری، ناگت و مواد غذایی مشابه را آماده کنید، یک سرخکن بدون روغن سبدی میتواند نیاز شما را برطرف کند.
هواپزهای چندکاره، علاوه بر سرخکردن، امکانات بیشتری مانند گریل، پخت کیک، خشککردن میوه، جوجهگردان و پخت چندطبقه دارند. بنابراین برای افرادی که بهدنبال دستگاهی با کاربردهای متنوع هستند، هواپز انتخاب مناسبتری محسوب میشود.
۲. تفاوت در طراحی
سرخکنهای بدون روغن معمولاً دارای یک یا دو سبد کشویی هستند. مواد غذایی داخل سبد قرار میگیرند و پس از تنظیم زمان و دما، فرایند پخت آغاز میشود.
هواپزها ممکن است به شکل سبدی یا شبیه آونتوستر طراحی شوند. مدلهای فرمانند معمولاً دارای در شیشهای، چند طبقه، سینی، توری گریل و سیخ جوجهگردان هستند.
مدلهای سبدی جمعوجورتر هستند، اما مدلهای فرمانند فضای بیشتری برای پخت غذا در اختیار شما قرار میدهند.
۳. تفاوت در ظرفیت
ظرفیت سرخکن بدون روغن معمولاً بر اساس حجم سبد بیان میشود. مدلهای کوچک برای یک یا دو نفر و مدلهای بزرگتر برای خانوادههای پرجمعیت مناسب هستند.
هواپزهای فرمانند معمولاً ظرفیت بیشتری دارند و میتوان در آنها حجم بیشتری از غذا یا چند نوع ماده غذایی را بهصورت همزمان آماده کرد. البته ظرفیت اسمی دستگاه همیشه نشاندهنده فضای قابل استفاده واقعی نیست؛ بنابراین هنگام خرید باید ابعاد سبد یا فضای داخلی را نیز بررسی کنید.
۴. تفاوت در سرعت پخت
سرخکنهای بدون روغن سبدی به دلیل محفظه کوچکتر، معمولاً سریعتر گرم میشوند و برای تهیه وعدههای سبک و کمحجم مناسب هستند.
هواپزهای بزرگ و فرمانند ممکن است برای گرمشدن اولیه و پخت غذا به زمان بیشتری نیاز داشته باشند؛ اما امکان پخت حجم بیشتری از مواد غذایی را فراهم میکنند.
اگر سرعت آمادهسازی غذا برای شما اهمیت زیادی دارد، مدلهای سبدی معمولاً انتخاب بهتری هستند.
۵. تفاوت در کیفیت برشتهشدن غذا
در بسیاری از مدلهای سبدی، هوای گرم با تمرکز بیشتری در اطراف مواد غذایی گردش میکند. به همین دلیل، سیبزمینی، ناگت و مرغ در این دستگاهها معمولاً بافت تردتری پیدا میکنند.
در هواپزهای فرمانند، به دلیل بزرگتر بودن محفظه، ممکن است برای برشتهشدن یکنواخت غذا لازم باشد جای سینیها را تغییر دهید یا مواد غذایی را در میانه پخت زیرورو کنید.
البته کیفیت نهایی به قدرت فن، طراحی دستگاه، دمای انتخابشده و نحوه چیدن مواد غذایی نیز بستگی دارد.
۶. تفاوت در امکان پخت چند غذا
بیشتر سرخکنهای معمولی یک سبد دارند و تنها میتوان یک نوع غذا را در آنها آماده کرد. بااینحال، مدلهای دو سبد این امکان را فراهم میکنند که دو غذای متفاوت را با زمان و دمای جداگانه بپزید.
هواپزهای چندطبقه نیز امکان قرار دادن چند سینی را دارند؛ اما باید توجه داشت که تراکم زیاد مواد غذایی ممکن است گردش هوا را کاهش دهد و باعث شود غذاها بهصورت یکنواخت برشته نشوند.
۷. تفاوت در شستوشو و نظافت
سرخکن بدون روغن سبدی معمولاً قطعات کمتری دارد و شستوشوی آن سادهتر است. در بسیاری از مدلها، سبد و محفظه داخلی قابل جداشدن هستند.
هواپزهای فرمانند قطعات بیشتری مانند سینی، توری، سیخ جوجهگردان و سینی جمعآوری چربی دارند. تمیزکردن این قطعات ممکن است زمان بیشتری ببرد.
جدول مقایسه هواپز و سرخکن بدون روغن
| معیار مقایسه | هواپز | سرخکن بدون روغن |
|---|---|---|
| فناوری پخت | گردش هوای گرم | گردش سریع هوای گرم |
| کاربرد اصلی | پخت، گریل، برشتهکردن و گرمکردن | تهیه غذاهای سرخشده و برشته |
| تنوع برنامهها | معمولاً بیشتر | معمولاً محدودتر |
| طراحی | سبدی یا فرمانند | اغلب سبدی |
| ظرفیت | متوسط تا زیاد | کوچک تا زیاد |
| سرعت گرمشدن | در مدلهای بزرگ کمی کمتر | معمولاً سریعتر |
| شستوشو | مدلهای فرمانند دشوارتر | معمولاً سادهتر |
| اشغال فضای کابینت | بیشتر در مدلهای بزرگ | کمتر در مدلهای سبدی |
| مناسب برای | پخت متنوع و خانوادههای پرجمعیت | استفاده روزمره و غذاهای سریع |
هواپز بهتر است یا سرخکن بدون روغن؟
پاسخ این سؤال به نوع استفاده، تعداد اعضای خانواده، فضای آشپزخانه و بودجه شما بستگی دارد.


هنگام خرید هواپز یا سرخکن بدون روغن به چه نکاتی توجه کنیم؟
ظرفیت دستگاه
ظرفیت دستگاه را بر اساس تعداد اعضای خانواده و حجم غذایی که معمولاً تهیه میکنید انتخاب کنید. یک دستگاه کوچک ممکن است شما را مجبور کند غذا را در چند مرحله بپزید.
توان مصرفی
توان بالاتر معمولاً به گرمشدن سریعتر دستگاه کمک میکند، اما تنها معیار کیفیت نیست. طراحی المنت، قدرت فن و گردش صحیح هوا نیز اهمیت زیادی دارند.
محدوده دما و زمان
دستگاهی را انتخاب کنید که امکان تنظیم دما و زمان متناسب با غذاهای مختلف را داشته باشد. وجود برنامههای پیشفرض میتواند استفاده روزمره را سادهتر کند.
یک یا دو سبد بودن
مدلهای دو سبد برای خانوادههایی مناسب هستند که میخواهند دو نوع غذا را همزمان آماده کنند. در مقابل، مدلهای تکسبد بزرگ برای پخت مرغ کامل یا حجم زیادی از یک غذا کاربرد بیشتری دارند.
کیفیت پوشش نچسب
سبد دستگاه باید پوشش نچسب باکیفیتی داشته باشد. استفاده از ابزار فلزی یا اسکاچ زبر میتواند به این پوشش آسیب برساند.
قطعات قابل شستوشو
قابل جداشدن بودن سبد، سینی و توریها، نظافت دستگاه را آسانتر میکند. پیش از خرید بررسی کنید که قطعات امکان شستوشو در ماشین ظرفشویی دارند یا خیر.
ابعاد دستگاه
پیش از خرید، محل قرارگیری دستگاه روی کابینت را اندازهگیری کنید. هواپزهای فرمانند و سرخکنهای دو سبد معمولاً فضای بیشتری اشغال میکنند.
خدمات پس از فروش
موجود بودن قطعاتی مانند سبد، سینی، دستگیره و المنت و همچنین دسترسی به خدمات تعمیر، از نکات مهمی است که نباید نادیده گرفته شود.
آیا هواپز جایگزین فر میشود؟
هواپز میتواند بسیاری از کارهای فر را در حجم کمتر و زمان کوتاهتر انجام دهد؛ اما جایگزین کامل فر نیست. فضای داخلی فر بزرگتر است و برای پخت چند سینی غذا، کیکهای بزرگ یا وعدههای حجیم عملکرد مناسبتری دارد.
اگر معمولاً غذا را در حجم کم یا متوسط تهیه میکنید، هواپز میتواند نیاز شما به روشنکردن فر را کاهش دهد. مدلهای فرمانند نیز برای پخت پیتزا، مرغ، کیکهای کوچک و غذاهای گریلشده کاربرد مناسبی دارند.

آیا سرخکن بدون روغن مصرف برق زیادی دارد؟
مصرف برق دستگاه به توان، مدت زمان استفاده، ظرفیت و برنامه پخت بستگی دارد. هواپز و سرخکن بدون روغن معمولاً توان نسبتاً بالایی دارند، اما به دلیل محفظه کوچک و سرعت بالای پخت، مدت زمان استفاده از آنها اغلب کمتر از فر برقی است.
برای کاهش مصرف برق، بهتر است دستگاهی متناسب با تعداد اعضای خانواده انتخاب کنید. استفاده از یک دستگاه بسیار بزرگ برای پخت مقدار کمی غذا، انتخاب بهینهای نیست.
نتیجهگیری؛ هواپز بخریم یا سرخکن بدون روغن؟
در بسیاری از فروشگاهها، هواپز و سرخکن بدون روغن به یک گروه از محصولات اشاره دارند و تفاوت آنها بیشتر در نامگذاری، طراحی و امکانات است.
اگر بهدنبال دستگاهی جمعوجور، سریع و آسان برای تهیه سیبزمینی، مرغ، ناگت و غذاهای روزمره هستید، سرخکن بدون روغن سبدی انتخاب مناسبی است.
اما اگر ظرفیت بالا، پخت چندمنظوره، جوجهگردان، چند طبقه پخت و امکان تهیه کیک و پیتزا برایتان اهمیت دارد، هواپز فرمانند یا چندکاره گزینه بهتری خواهد بود.
بنابراین پیش از خرید، تنها به عنوان «هواپز» یا «سرخکن بدون روغن» توجه نکنید. ظرفیت واقعی، قدرت گردش هوا، تعداد برنامهها، ابعاد، کیفیت سبد و خدمات پس از فروش را با نیازهای خود مقایسه کنید.
سؤالات متداول
تفاوت هواپز و سرخکن بدون روغن چیست؟
هر دو دستگاه با گردش هوای داغ غذا را میپزند. سرخکن بدون روغن معمولاً برای تهیه غذاهای برشته و سرخشده طراحی شده است، درحالیکه هواپزهای چندکاره قابلیتهایی مانند گریل، پخت کیک، جوجهگردان و خشککردن میوه نیز دارند.
هواپز بهتر است یا سرخکن بدون روغن؟
برای تهیه سریع غذاهای روزمره، مدل سبدی سرخکن بدون روغن مناسبتر است. برای پخت غذاهای متنوع و حجم بیشتر، هواپز چندکاره یا فرمانند انتخاب بهتری خواهد بود.
آیا برای هواپز باید روغن استفاده کرد؟
اجباری به استفاده از روغن نیست؛ اما افزودن مقدار بسیار کمی روغن به برخی مواد غذایی تازه میتواند باعث تردتر شدن و بهتر شدن رنگ غذا شود.
آیا میتوان در سرخکن بدون روغن کیک پخت؟
بله، درصورتیکه قالب مناسب داخل سبد قرار بگیرد و دستگاه امکان تنظیم دما و زمان را داشته باشد، میتوان کیکهای کوچک را در آن تهیه کرد.
هواپز سبدی بهتر است یا هواپز فرمانند؟
مدل سبدی سریعتر، جمعوجورتر و تمیزکردن آن آسانتر است. مدل فرمانند ظرفیت و امکانات بیشتری دارد و برای پخت مرغ کامل، پیتزا و چند نوع غذا مناسبتر است.
آیا غذای تهیهشده در هواپز سالمتر است؟
هواپز میتواند میزان روغن مورد استفاده برای پخت را کاهش دهد. بااینحال، سالم بودن غذای نهایی به نوع مواد اولیه، مقدار نمک، روغن و شیوه کلی تغذیه نیز بستگی دارد.
